چرا سگ‌ها گاز می‌گیرند؟
حقیقتی که خیلی‌ها نمی‌دانند!
اگر تا حالا فکر کرده‌ای که «سگ‌ها فقط وقتی عصبانی باشند گاز می‌گیرند»، باید بگویم که داستان خیلی پیچیده‌تر و جالب‌تر از این حرف‌هاست. برخلاف تصور خیلی از آدم‌ها، بیشتر سگ‌ها اصلاً دوست ندارند کسی را گاز بگیرند. گاز گرفتن برای آن‌ها معمولاً آخرین راه‌حل است؛ وقتی احساس کنند راه دیگری برای محافظت از خود یا اطرافیانشان ندارند.
جالب اینجاست که بیشتر سگ‌ها قبل از گاز گرفتن، بارها و بارها هشدار می‌دهند؛ اما چون زبان بدن آن‌ها را بلد نیستیم، متوجه این هشدارها نمی‌شویم. در این مقاله با هم سفری به دنیای رفتار سگ‌ها خواهیم داشت و می‌بینیم چرا یک سگ ممکن است تصمیم بگیرد از دندان‌هایش استفاده کند.
۱. ترس؛ بزرگ‌ترین دلیل گاز گرفتن
شاید عجیب باشد اما ترس، مهم‌ترین علت گاز گرفتن سگ‌هاست. وقتی سگی احساس کند گیر افتاده، راه فراری ندارد یا خطری او را تهدید می‌کند، ممکن است برای دفاع از خودش گاز بگیرد.
فرض کنید یک سگ را در گوشه‌ای محاصره کرده‌اید و چند نفر همزمان می‌خواهند نوازشش کنند. او ابتدا ممکن است گوش‌هایش را بخواباند، دمش را پایین بیاورد یا حتی عقب برود. اگر این نشانه‌ها نادیده گرفته شوند، احتمال دارد در نهایت گاز بگیرد.
به همین دلیل است که متخصصان رفتار حیوانات همیشه توصیه می‌کنند اجازه دهید سگ خودش تصمیم بگیرد به شما نزدیک شود.
۲. محافظت از قلمرو
سگ‌ها ذاتاً از قلمرو خود محافظت می‌کنند. خانه، حیاط، صاحبشان یا حتی اسباب‌بازی محبوبشان می‌تواند برای آن‌ها حکم قلمرو را داشته باشد.
اگر فرد غریبه‌ای بدون آشنایی وارد این محدوده شود، سگ ممکن است احساس خطر کند و رفتار تهاجمی نشان دهد.
البته این رفتار همیشه به معنی خطرناک بودن سگ نیست؛ بلکه بخشی از غرایز طبیعی اوست که با آموزش صحیح تا حد زیادی قابل کنترل است.
۳. درد؛ دشمن پنهان
گاهی یک سگ کاملاً آرام و مهربان، ناگهان گاز می‌گیرد. دلیلش چیست؟
پاسخ ساده است: درد.
اگر سگ دچار شکستگی، التهاب مفاصل، زخم، عفونت یا بیماری باشد، حتی یک لمس ساده هم می‌تواند باعث درد شدید شود. در چنین شرایطی ممکن است ناخودآگاه برای دفاع از خودش گاز بگیرد.
به همین دلیل اگر سگی که همیشه آرام بوده ناگهان رفتارش تغییر کرد، بهتر است قبل از هر قضاوتی او را نزد دامپزشک ببرید.
۴. مادرها همیشه محافظ‌اند
سگ ماده‌ای که تازه توله به دنیا آورده، نسبت به فرزندانش بسیار حساس است.
اگر احساس کند کسی قصد نزدیک شدن به توله‌ها را دارد، ممکن است حالت تدافعی بگیرد و حتی گاز بگیرد.
این رفتار کاملاً طبیعی است و در بسیاری از حیوانات دیده می‌شود.
۵. بازی بیش از حد هیجان‌انگیز
توله‌سگ‌ها دنیا را با دهانشان کشف می‌کنند.
آن‌ها هنگام بازی ممکن است دست، لباس یا انگشتان شما را گاز بگیرند. این رفتار معمولاً از روی دشمنی نیست، بلکه بخشی از روند رشد و یادگیری آن‌هاست.
اگر از همان سنین پایین آموزش ببینند که گاز گرفتن انسان کار درستی نیست، به مرور این عادت از بین می‌رود.
۶. تجربه‌های تلخ گذشته
همه سگ‌ها زندگی آرامی نداشته‌اند.
برخی از آن‌ها قبلاً کتک خورده‌اند، گرسنگی کشیده‌اند یا مورد آزار قرار گرفته‌اند. چنین سگ‌هایی ممکن است اعتمادشان به انسان‌ها را از دست داده باشند.
در این شرایط حتی یک حرکت ناگهانی یا بلند کردن دست می‌تواند خاطرات بد را زنده کند و باعث واکنش دفاعی شود.
خبر خوب این است که با صبر، محبت و آموزش اصولی، بسیاری از این سگ‌ها دوباره به انسان اعتماد می‌کنند.
۷. محافظت از غذا و وسایل
بعضی سگ‌ها نسبت به غذا، استخوان، اسباب‌بازی یا حتی جای خوابشان حساس هستند.
اگر هنگام غذا خوردن بخواهید ظرفشان را بردارید یا اسباب‌بازی محبوبشان را بگیرید، ممکن است غرش کنند یا حتی گاز بگیرند.
به این رفتار «محافظت از منابع» گفته می‌شود و با تمرین و آموزش صحیح قابل اصلاح است.
۸. هشدارهایی که نباید نادیده بگیریم
سگ‌ها معمولاً قبل از گاز گرفتن علامت می‌دهند.
از جمله:
* غرش کردن
* نشان دادن دندان‌ها
* خشک شدن حالت بدن
* جمع کردن گوش‌ها
* خیره شدن
* بالا بردن موهای پشت گردن
* جمع کردن لب‌ها
* عقب رفتن یا پنهان شدن
اگر این علائم را ببینید و به سگ فضا بدهید، در بسیاری از موارد اصلاً کار به گاز گرفتن نمی‌رسد.
۹. آیا بعضی نژادها بیشتر گاز می‌گیرند؟
یکی از رایج‌ترین باورهای اشتباه این است که فقط بعضی نژادها خطرناک هستند.
واقعیت این است که هر سگی، صرف‌نظر از نژاد، اگر تحت فشار، ترس، درد یا استرس قرار بگیرد، ممکن است گاز بگیرد.
رفتار سگ بیشتر از نژاد، به عواملی مانند آموزش، اجتماعی شدن، شرایط نگهداری و تجربه‌های گذشته بستگی دارد.
۱۰. چطور احتمال گاز گرفتن را کم کنیم؟
اگر می‌خواهید رابطه‌ای امن و دوستانه با سگ‌ها داشته باشید، این نکات ساده اما مهم را رعایت کنید:
* بدون اجازه صاحب سگ به او دست نزنید.
* هنگام غذا خوردن مزاحمش نشوید.
* سگ خوابیده را ناگهانی بیدار نکنید.
* بچه‌ها را بدون نظارت کنار سگ تنها نگذارید.
* زبان بدن سگ را یاد بگیرید.
* اگر سگ عقب می‌رود، دنبالش نکنید.
* از تنبیه بدنی استفاده نکنید.
* آموزش و اجتماعی کردن سگ را از سنین پایین شروع کنید.
جمع‌بندی
گاز گرفتن سگ معمولاً نشانه «شرور بودن» یا «خطرناک بودن» او نیست. در بیشتر مواقع، این رفتار پاسخی به ترس، درد، استرس، محافظت از منابع یا احساس تهدید است. هرچه شناخت ما از زبان بدن و نیازهای سگ‌ها بیشتر باشد، احتمال بروز چنین رفتارهایی کمتر می‌شود.
در واقع، سگ‌ها قبل از استفاده از دندان‌هایشان، بارها با حرکات بدن، حالت صورت و صداهای مختلف سعی می‌کنند پیامشان را منتقل کنند. اگر یاد بگیریم این پیام‌ها را بخوانیم، نه‌تنها امنیت خودمان بیشتر می‌شود، بلکه رابطه‌ای عمیق‌تر، دوستانه‌تر و سرشار از اعتماد با این همراهان وفادار خواهیم داشت.
پس دفعه بعد که سگی را دیدید، به جای قضاوت عجولانه، چند لحظه به رفتار و احساساتش دقت کنید. شاید او فقط می‌خواهد به زبان خودش بگوید: «کمی به من فضا بده، من قصد دعوا ندارم.»
